Göz duşu kullanımında temel kural, durulamayı geciktirmemektir. Kimyasal, toz veya parçacık teması sonrasında istasyon hemen çalıştırılmalı; göz kapakları açık tutularak işyerinin acil durum prosedürü ve kullanılan maddenin Güvenlik Bilgi Formu (GBF/SDS) izlenmelidir. Profesyonel tıbbi yardım geciktirilmemelidir.
Göz duşu nasıl kullanılır?
- İstasyonu hemen etkinleştirin: En yakın uygun göz duşuna gidin, kolu veya pedalı kullanarak sistemi çalıştırın ve yardım çağırın.
- Göz kapaklarını açık tutun: Durulama sıvısının göz yüzeyine ulaşmasını sağlayın. Gözlerinizi ovuşturmayın.
- Durulamayı kesmeyin: Süre ve diğer ilk yardım adımları için kimyasalın GBF/SDS talimatını ve işyeri prosedürünü uygulayın.
- Kontakt lens konusunda dikkatli olun: Lens, durulamayı durdurmadan kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarın; durulamayı bunun için geciktirmeyin.
- Tıbbi değerlendirme alın: Olayı işyeri prosedürüne göre bildirin ve profesyonel sağlık desteğine başvurun.
Uyarı: Bu bilgiler genel iş güvenliği ve ürün kullanım bilgisidir; tıbbi tavsiye değildir. Maruz kalınan maddeye ait GBF/SDS belgesi ve sağlık profesyonellerinin yönlendirmesi önceliklidir.
Kullanım öncesinde hazırlık neden önemlidir?
Acil durumda kullanıcı görüşü kısıtlanabilir ve hızlı hareket etmesi gerekebilir. Bu nedenle çalışanlar istasyonun yerini önceden bilmeli, erişim yolu sürekli açık tutulmalı ve aktivasyon mekanizmasının nasıl çalıştığı uygulamalı eğitimle gösterilmelidir.
| Aşama | Kontrol |
|---|---|
| Olaydan önce | İstasyonun görünürlüğü, erişim yolu, işaretleme, akış ve bakım kayıtları |
| Maruziyet sırasında | Hemen aktivasyon, kesintisiz durulama, GBF/SDS talimatı ve yardım çağrısı |
| Olaydan sonra | Tıbbi değerlendirme, olay bildirimi, istasyonun yeniden kontrolü ve kayıt |
Göz duşu kullanırken yapılmaması gerekenler
- Gözü ovuşturmayın veya durulamayı geciktirmeyin.
- Kimyasalı başka bir kimyasalla nötralize etmeye çalışmayın.
- Kontakt lensi çıkarmak için durulamayı durdurmayın.
- Yalnız kısa süreli bir şişenin her risk için sabit göz duşunun yerine geçeceğini varsaymayın.
- Belirti azalsa bile gerekli olay bildirimi ve tıbbi değerlendirmeyi atlamayın.
İstasyonun kullanıma hazır tutulması
Kontrol planı üretici talimatı, işyeri prosedürü ve projede esas alınan standarda göre hazırlanmalıdır. Aktivasyon mekanizması, akış, başlık korumaları, temizlik, su hattı, drenaj, sıcaklık koşulları ve erişim yolu kayıtlı biçimde kontrol edilmelidir. Portatif modellerde dolum sıvısının son kullanma veya yenileme bilgileri ayrıca izlenmelidir.
Uygun ürün tipini belirlemek için acil göz duşu modellerini karşılaştırabilir; ekipmanın amacı ve seçim ölçütleri için Göz Duşu Nedir? teknik rehberini inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Göz duşunda ne kadar süre durulama yapılmalıdır?
Süre, maruz kalınan maddeye ait GBF/SDS talimatı ve işyeri acil durum prosedürüne göre belirlenmelidir. Seçilen ekipmanın projede esas alınan standardın sürekli akış gerekliliklerini karşılayabildiği teknik belgelerle doğrulanmalıdır.
Portatif göz duşu şişesi yeterli midir?
Her risk için yeterli değildir. Şişe veya portatif çözümün kapasitesi ile kullanım süresi, risk değerlendirmesi ve GBF/SDS bilgilerine göre değerlendirilmelidir.
Göz duşu koruyucu gözlüğün yerine geçer mi?
Hayır. Göz duşu acil durulama ekipmanıdır; koruyucu gözlük, yüz siperi ve diğer risk kontrol tedbirlerini tamamlar.
Uluslararası teknik çerçeve için ISEA’nın acil göz ve vücut duşu kaynağı incelenebilir. Nihai uygulama için Türkiye’deki mevzuat, proje şartnamesi ve modele ait güncel belgeler esas alınmalıdır.
Son teknik içerik gözden geçirme tarihi: 6 Eylül 2026.