Isıya Dayanıklı Eldiven
Endüstriyel çalışma ortamlarında iş sağlığı ve güvenliğinin (İSG) en kritik bileşenlerinden biri el korumasıdır. Özellikle metalurji, cam işleme, döküm, fırın operasyonları ve kaynak işleri gibi yüksek sıcaklıklarla doğrudan temasın kaçınılmaz olduğu sektörlerde, ısıya dayanıklı eldiven kullanımı sadece bir zorunluluk değil, hayati bir koruma kalkanıdır. Doğru eldiven seçilmediğinde oluşan yanıklar, kalıcı doku hasarlarına ve uzun süreli iş gücü kayıplarına neden olabilir.
Isıya Dayanıklı Eldiven Nedir?
Termal koruyucu eldivenler, elleri aşırı sıcak yüzeylerden, konvektif ısıdan, radyant ısıdan ve erimiş metal sıçramalarından korumak için tasarlanmış özel Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) ürünleridir. Bu eldivenler, standart iş eldivenlerinden farklı olarak yüksek sıcaklık dayanımı gösteren teknik kumaşlar ve kaplamalar kullanılarak üretilirler.
EN 407 Standardı: Isı Korumasının Teknik Dili
Bir eldivenin gerçekten ısıya dayanıklı eldiven olup olmadığını anlamanın en güvenilir yolu, üzerinde bulunan EN 407 piktogramını ve altındaki 6 haneli kodu incelemektir. Bu standart, eldivenin termal risklere karşı performansını test eder ve derecelendirir. Bir başka deyişle ısıya dayanıklı eldiven nasıl anlaşılır? sorusunun cevabı bu şekildedir.
EN 407 piktogramının altındaki her rakam, belirli bir test kategorisinde 1 ile 4 (bazı durumlarda 0) arasında bir performans seviyesini temsil eder:
- 1. Rakam: Tutuşmaya Karşı Direnç: Malzemenin alev aldıktan sonra ne kadar süre yanmaya devam ettiğini ölçer.
- 2. Rakam: Temas Isısı Direnci: Belirli bir sıcaklıkta (100°C - 500°C) eldiven içindeki sıcaklığın 10 saniye boyunca artmadan tutulabilme süresini ifade eder.
- 3. Rakam: Konvektif Isı Direnci: Isının hava yoluyla eldivenin içine geçme süresini ölçer.
- 4. Rakam: Radyant (Işıma) Isı Direnci: Eldivenin kızılötesi ışınlar yoluyla gelen ısıya karşı dayanıklılığıdır.
- 5. Rakam: Küçük Erimiş Metal Sıçramalarına Karşı Direnç: Eldiveni belirli bir sıcaklığa çıkarmak için gereken metal damlası sayısını gösterir.
- 6. Rakam: Büyük Erimiş Metal Miktarına Karşı Direnç: Eldivenin arkasındaki yapay deri tabakasına zarar vermeden ne kadar büyük bir metal kütlesine dayandığını test eder.
Termal Eldivenlerde Kullanılan Materyaller
Isıya dayanıklı eldivenlerin performansı, üretiminde kullanılan hammaddeye doğrudan bağlıdır. İşte en yaygın kullanılan yüksek performanslı materyaller:
Kevlar® ve Aramid Lifler
DuPont tarafından geliştirilen Kevlar, hem kesilmeye hem de ısıya karşı olağanüstü direnç sağlar. 400°C–500°C gibi yüksek sıcaklıklarda erimez veya damlama yapmaz. Karbonlaşarak koruyucu bir tabaka oluşturur.
Nomex®
Alev geciktirici özelliğiyle bilinen Nomex, özellikle konvektif ısı ve radyant ısıya karşı yüksek koruma sağlar. İtfaiyeci kıyafetlerinde ve yarış tulumlarında yaygın olarak tercih edilir.
Isıl İşlem Görmüş Deri
Geleneksel bir yöntem olsa da, özel olarak tabaklanmış yarma deri eldivenler, özellikle kaynak ve döküm işlerinde erimiş metal sıçramalarına karşı mükemmel bir bariyer oluşturur.
Alüminize Kumaşlar
Radyant ısının (ışıma yoluyla gelen ısı) çok yüksek olduğu ortamlarda (ör. cam fırınları), ısıyı geri yansıtmak amacıyla eldivenlerin sırt kısmında alüminize kaplamalar kullanılır.
Kullanım Alanlarına Göre Seçim Stratejileri
İhtiyacınıza uygun yanmaz eldiven modelini seçerken çalışma ortamınızdaki ana risk faktörünü belirlemelisiniz:
| Uygulama Alanı | Temel Risk | Önerilen Eldiven Tipi |
|---|---|---|
| Kaynak İşleri | Kıvılcım ve Çapak | Takviyeli Deri Kaynakçı Eldiveni |
| Fırın ve Cam İşleme | Yüksek Temas Isısı | Kevlar veya Cam Elyaf Örgülü Eldivenler |
| Dökümhane | Erimiş Metal Sıçraması | Alüminize Sırtlı Ağır Hizmet Eldivenleri |
| Gıda ve Pastane | Sıcak Tepsi Teması | Silikon Kaplı veya Havlu Dokulu Pamuklu Termal Eldivenler |
Isıya Dayanıklı Eldiven Alırken Dikkat Edilmesi Gereken 5 Kritik Nokta
- Sıcaklık Derecesi: Eldivenin kaç dereceye kadar dayanıklı olduğu (100°C, 250°C, 350°C veya 500°C) iş tanımına uygun olmalıdır.
- Maruz Kalma Süresi: “Temas ısısı” direnci genellikle saniyelerle ölçülür. 500 dereceye dayanıklı bir eldivenle o nesneyi saatlerce tutamazsınız.
- El Becerisi (Dexterity): Çok kalın eldivenler koruma sağlar ancak ince işçilik gerektiren montaj veya kaynak işlerinde hareket kabiliyetini kısıtlar.
- Beden Seçimi: Eldivenin elinize tam oturması gerekir. Çok büyük eldivenler nesnelerin düşmesine, çok küçük eldivenler ise el yorgunluğuna ve ısı iletiminin hızlanmasına neden olur.
- Ek Koruma Gereksinimleri: Ortamda sadece ısı mı var yoksa kesilme, delinme veya kimyasal riskler de mevcut mu? Multirisk korumalı hibrit modeller tercih edilmelidir.
Bakım ve Kullanım Ömrü
Yüksek ısıya dayanıklı eldiven ömrünü uzatmak ve koruyuculuğunu korumak için şu kurallara dikkat edilmelidir:
- Eldivenler asla ıslak veya nemli kullanılmamalıdır; su, ısıyı elinize hızla ileterek “buhar yanığına” neden olabilir.
- Deri eldivenler doğrudan güneş ışığından ve aşırı nemden uzak tutulmalıdır.
- Kevlar eldivenler, UV ışınlarına karşı hassastır; kullanılmadığında karanlık bir yerde saklanmalıdır.
- Yüzeyde delik, aşınma veya yanık izi görüldüğünde eldiven derhal değiştirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yanmaz eldivenler sonsuza kadar yanmaz mı kalır?
Hayır. “Yanmaz” terimi genellikle malzemenin alevi sürdürmediği ve erimediği anlamına gelir. Ancak her malzemenin bir karbonlaşma ve bozulma sıcaklığı vardır. Limitler aşılmamalıdır.
Isıya dayanıklı eldivenle dondurucu soğuktan korunabilir miyim?
Bazı termal eldivenler çift yönlü koruma (EN 511 standardı) sağlasa da, her ısıya dayanıklı eldiven soğuğa karşı koruma sağlamaz. Soğuk hava depoları için soğuk dirençli özel modeller seçilmelidir.
Yıkama eldivenin özelliğini bozar mı?
Kevlar gibi sentetik lifler genellikle yıkanabilir, ancak deri eldivenler yıkandığında sertleşir ve koruyucu özelliğini yitirir. Üretici talimatları mutlaka kontrol edilmelidir.
Endüstriyel mutfaklardan dev dökümhanelere kadar ısı riski olan her yerde doğru ısıya dayanıklı eldiven seçimi, çalışan güvenliğinin temel taşıdır. Odak Group olarak sunduğumuz uluslararası standartlara uygun el koruma çözümleri ile iş yerinizde sıfır kaza hedefine ulaşmanıza yardımcı oluyoruz.
Yüksek performanslı eldiven modellerimizi incelemek ve teknik destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.